Αλίκη Βουγιουκλάκη: «Όταν μια μέρα θα φύγω από τη ζωή... ε! πείτε πως χάσατε ένα χαμόγελο...»
Από την Αλεξάνδρα Τσόλκα στο newspost.gr
Ιούλιος, καυτός όπως πάντα, αποπνικτικά τσιμεντένιος. 23. Τότε, το 1996! Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, η εθνική σταρ, η Λίζα Παπασταύρου, της ποδιάς, της αιώνιας νιότη, χάνει σύντομη, άνιση, ύπουλη μάχη. Είναι τρεις μόλις μέρες μετά τα γενέθλια της.
Η Αλίκη Βουγιουκλάκη, δε ζει πια! Δυο μέρες αργότερα, στην κηδεία της, έχει καύσωνα. Ο κόσμος είναι εκεί. Λέει αντίο στην Αλίκη του ασπρόμαυρου φιλμ, της παιδικότητας, στην γυναίκα – κορίτσι, στην αθωότητα, στην ελπίδα, στη δική του ανάγκη για παραμύθια. Πίσω; Πίσω χρόνια πείνας, στερήσεων, πολέμων, αδελφοφάδων χαλασμών, περηφρόνιας, νεκρών στους δρόμους της Κατοχής, εξοριών, φόνων, φυλακίσεων, απαγορεύσεων, μετανάστευσης, αποχωρισμών. Και προβολή σε θερινό σινεμά, με σπόρια, σάμαλι στο τσακίρ κέφι και στρογγυλή πορτοκαλάδα, με τα μπαλκόνια γεμάτα συγγενείς να βλέπουν τσάμπα το έργο, η Αλίκη φωτογενής, πιο λευκή στο μαύρο φόντο, πιο φωτεινή, πιο γελαστή. Να βράζει –πάλι;- πατάτες, να κάνει την περήφανη στη πείνα της, να βουτάει σικέ για ένα σταυρό που τη χαρίστηκε φορτίο και ευλογία, να ερωτεύεται τον καθηγητή, να νικάει τους Γερμανούς μόνη της, με νυφικό φουστάνι ματωμένο, να κάνει θητεία στο ναυτικό, να τραγουδάει για ένα μυστικό, μια γατούλα με ροζ μύτη, μια ελπίδα και μια υπομονή πως ο ουρανός θα γίνει πιο γαλάζιος. Και στις ταινίες, πριν το μεγαλο λευκό «ΤΕΛΟΣ», η Αλίκη μας ψιθύριζε στ αφτί, το «έζησαν αυτοί καλοί και εμείς καλύτερα» και πιστεύαμε όλοι το δικό μας παραμύθι. Στη ζωή, στις 23 Ιουλίου του 1996, η μοντέρνα Σταχτοπούτα – Αλίκη, για μια και μόνη φορά δε παντρεύτηκε τον πρίγκιπα της. Ούτε η ταινία ολοκληρώθηκε. Μόνο, που να, τέλειωσε το φιλμ… και έμεινε ένα άλμπουμ λάμψης και αυτή παρούσα, σκόρπια, αλλά πάντα φωτογενής. Και ακόμα μας παρηγορεί…
«… Πέρασα από κάτι Συμπληγάδες, πέρασα από θύελλες πολιτικές, από δικτατορίες, από κάτι ρετσινιές φοβερές, από ένα δήθεν ειδύλλιο με τον παλιό μας βασιλιά, από διαζύγιο, ξυλοδαρμούς, συκοφαντίες. Άντεξα! Λοιπόν; Τι συμβαίνει με μένα; Κάτι έχω μέσα μου και ψάξτε εσείς να το βρείτε, που άλλωστε με θεωρείται μια βατιστένια κυρία απ το σαλόνι, άλλοτε, μια άψογη μαθητριούλα και άλλοτε μια αριβίστρια, που ό,τι θέλησε το κέρδισε κοροϊδεύοντας τον κόσμο» - Συνέντευξη στον Γιώργο Λιάνη
«Μην πεις ποτέ κακό για την Αλίκη γιατί είναι η γυναίκα που πάντα θα αντιπροσωπεύει τα χρόνια της αθωότητάς μας» - Μάνος Χατζιδάκις
«Δεν είχα και μεγάλες φιλοδοξίες. Ήθελα να γίνω ηθοποιός. Γιατί; Γιατί δεν μου άρεσε ο κόσμος που ζούσα. Σαν παιδί δεν έχω περάσει και σπουδαία παιδικά χρόνια! Μετά δηλαδή το σχολειό, το γυμνάσιο, το λύκειο, εκεί ήταν η χαρά για μένα! Τα πρώτα μου χρόνια, από έξι χρονών και μετά ήταν άσχημα. Άρχισα κι εγώ να φτιάχνω έναν κόσμο της φαντασίας μου, δικό μου λοιπόν, το θέατρο και μπήκα σ αυτόν τον κόσμο. Πριν, θυμάμαι, καθόμαστε μπροστά σε έναν καθρέφτη, ήταν η γιαγιά μου από την μια μεριά, η Κουμουνδούρενα, μια πολύ δυναμική γυναίκα, η μάνα της μάνας μου και η μανούλα μου απ την άλλη πλευρά και εγώ στην μέση.«Τι θα γίνεις Αλικάκι, όταν μεγαλώσεις; Λέω «θέλω να γίνω ηθοποιός». Η μάνα μου έξαλλη: «μια κόρη και αυτή ηθοποιός;». Ύστερα η μάνα μου δεν πίστευε ότι έχω τα προσόντα, δηλαδή τα εξωτερικά. Νόμιζε πως δεν είμαι αρκετά νόστιμη, Και το πε: «για να γίνεις ηθοποιός πρέπει να είσαι πολύ ψηλή εντυπωσιακή». Η γιαγιά μου έπινε καφέ και δεν μιλούσε. Παρακολουθούσε την κουβέντα -ξέρεις, μεγαλοαστή! «Εγώ» λέω, «θα γίνω ηθοποιός». Εξακολούθησε η μητέρα μου, ομορφογυναίκα αυτή, να μου λέει: «πρέπει να σαι πάρα πολύ όμορφη, σου λέω, πολύ εντυπωσιακή». Κάνω λοιπόν έτσι, γυρίζω στον καθρέφτη, κοιτάω το μουτράκι μου και λέω: «Πράγματι, έχει δίκιο η μαμά, δεν έχω τίποτα ξεχωριστό». Σκάω ένα χαμόγελο. «Έχει δίκιο αλλά εγώ θα γίνω, χα, χα». Και με το «χα» που έκανα, σα να φωτίστηκε ο καθρέφτης, να πήρε λευκό παντού γύρω και σαν να έφυγα και από τις δύο» - από συνέντευξη της
«… Θυμάμαι ακόμη μια σκηνή στο καμαρίνι της, την εποχή της Καμπίρια. Η Αλίκη είχε βγει στην γενική δοκιμή με μίνι, σούπερ κολλητό φουστανάκι και με τσάντα σε σχήμα καρδιάς. Έπρεπε να κουβαλήσει μια μηχανή επί σκηνής, να περάσει το πόδι πάνω από τη σέλα και να «γαμώ το», λέει, «ξέχασα να βάλω βρακί!». Εξαφανίζεται στο καμαρίνι. «Bad timing, καλή μου», θα της πει αργότερα ο Γιώργος Ηλιάδης, «έπρεπε να το θυμηθείς πως δεν φορούσες βρακί δυο δευτερόλεπτα μετά. Θα το πρόσεχαν περισσότερο» - Από το βιβλίο της Μαλβίνας Κάραλη «Γλυκό κορίτσι»
«Η Αλίκη δεν δαγκώνει την ζωή, μόνο γελάει μαζί της» - Σταμάτης Φασουλής
«Ήταν όμορφη, κατάλαβες; Ήταν όμορφη. Είναι όμορφη. Ήταν πανέξυπνη, δηλαδή τους άντρες τους έπαιζε στα δακτυλάκια της, αρκετούς όπως ξέρεις. Πάρα πολλούς. Και θα σου πω και κάτι άλλο; Η Αλίκη Βουγιουκλάκη είναι ένας άνθρωπος που δεν χάρηκε την ζωή της σαν κοριτσάκι, σα μια γυναίκα των είκοσι, είκοσι πέντε χρόνων. Εκεί στα εικοσιπέντε, στα είκοσι έξι να έλεγε «αδελφέ, έχω ένα φλερτ. Μ’ αρέσει αυτός ο άνθρωπος και πάω απόψε». Δεν το είχε ποτέ της!» - Παντελής Παλιεράκης, φροντιστής του ελληνικού σινεμά
«Μαγεία προσπαθώ να δώσω στον κόσμο, σε αυτήν τη γη. Μαγεία θέλω να πάρω κι όταν βρεθώ στον ουρανό» - Αλίκη Βουγιουκλάκη
ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
Η «εθνική σταρ της Ελλάδος» γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου του 1934 στο Μαρούσι. Τρεις μέρες αργότερα αρρώστησε με πνευμονία και αμέσως οι γονείς της φώναξαν ιερέα να τη βαφτίσει. Το όνομα που της έδωσαν: Αλίκη - Σταματίνα. Τα παιδικά της χρόνια ήταν ιδιαίτερα δύσκολα και φτωχικά. Στην κατοχή ο πατέρας της δολοφονήθηκε και η μητέρας της ανέλαβε μόνη της να μεγαλώσει τα τρία παιδιά, την Αλίκη, τον Αντώνη και τον Τάκη.
Από μικρή η Αλίκη λάτρευε τη Μαίρη Πίκφορντ και την Γκρέτα Γκάρμπο. Το πλούσιο υποκριτικό της ταλέντο διαφάνηκε από τα παιδικά της ακόμα χρόνια, πρωταγωνιστώντας στις περισσότερες σχολικές θεατρικές παραστάσεις.
Το 1952 έδωσε εξετάσεις στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου, κρυφά από την οικογένειά της, καθώς το επάγγελμα του ηθοποιού εθεωρείτο ντροπή την εποχή εκείνη. Το 1953, όντας στο δεύτερο έτος της σχολής, της ανατέθηκε ο μικρός ρόλος της Λουιζόν στον «Κατά φαντασίαν ασθενή» του Μολιέρου, ενώ τον ίδιο χρόνο πήρε και το ρόλο της Ολυμπίας στις «Φουσκοθαλασσιές» του Δημήτρη Μπόγρη.
Το καλοκαίρι του 1954, πριν ακόμα τελειώσει τη δραματική σχολή κι ενώ επέστρεφε από τις διακοπές της, την κάλεσε ο σπουδαίος ηθοποιός και σκηνοθέτης Νίκος Χατζίσκος για να αντικαταστήσει την Άννα Συνοδινού, που αποχώρησε από το θίασο, στο ρόλο της Ιουλιέτας. Για να παίξει στο έργο χρειάστηκε να πάρει ειδική άδεια από τη σχολή της, έχοντας στη διάθεσή της μόνο τρία μερόνυχτα για να προετοιμαστεί και να μάθει το ρόλο. Η Ιουλιέτα της μπορεί να μην ήταν υπόδειγμα σεξπηρικής ερμηνείας, κοινό και κριτικοί, όμως, χειροκρότησαν την προσπάθειά της.
Ακολουθεί η πρώτη εμφάνισή της στον κινηματογράφο το 1954 με την ταινία «Το Ποντικάκι», η συνεργασία της με το θίασο Κοτοπούλη, το θίασο της Κατερίνας και τέλος με το θίασο του Κώστας Μουσούρη, ο οποίος την έχρισε πρωταγωνίστρια.
Το 1961 η Αλίκη Βουγιουκλάκη συγκροτεί τον δικό της θίασο, ανεβάζοντας τα έργα «Καίσαρ και Κλεοπάτρα», «Χτυποκάρδια στο θρανίο» κ.α. Στο μεταξύ, γνωρίζεται με το Φιλοποίμενα Φίνο, συνεργάζεται με την εταιρεία του, τη «Φίνος Φιλμ», και μαζί κάνουν πολλές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του ελληνικού κινηματογράφου. Ξεχωρίζουν: «Η Αλίκη στο Ναυτικό», «Η Λίζα και η άλλη», «Η κόρη μου η Σοσιαλίστρια», «Η Μαρία της Σιωπής», «Ο αγαπητικός της Βοσκοπούλας», «Το κορίτσι με τα παραμύθια», «Διακοπές στην Αίγινα», «Έρωτας στους αμμόλοφους», «Αστέρω», «Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο», «Μανταλένα», «Η Υπολοχαγός Νατάσσα», «Η ψεύτρα» κ.α.
Οι ρόλοι της, κατά κανόνα της χαριτωμένης σκανδαλιάρας κοπέλας, είχαν μεγάλη απήχηση στο κοινό και εξασφάλισαν στην ηθοποιό σπάνια δημοτικότητα. Με τον ρόλο της στη «Μανταλένα» κέρδισε το βραβείο του Α’ Γυναικείου Ρόλου, το 1960, στο Φεστιβάλ Ταινιών Θεσσαλονίκης, ενώ η ίδια ταινία εκπροσώπησε την Ελλάδα στο διεθνές κινηματογραφικό φεστιβάλ των Καννών, όπου άφησε πάρα πολύ καλές εντυπώσεις. Η «Υπολοχαγός Νατάσσα» θεωρείται η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, ενώ και οι δύο επόμενες εισπρακτικές κινηματογραφικές επιτυχίες ανήκουν στη Βουγιουκλάκη.
Η συνάντησή της το 1959 στα κινηματογραφικά πλατό της ταινίας «Αστέρω» με τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ αποτέλεσε απαρχή της ιστορίας του διασημότερου ζευγαριού στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου και του θεάτρου. Στις 18 Ιανουαρίου 1965 ενώθηκαν με τα δεσμά του γάμου και απέκτησαν ένα παιδί, τον Γιάννη. Ωστόσο, ο θυελλώδης γάμος τους δεν κράτησε πολύ… Διαλύθηκε, έπειτα από δικαστικές μάχες, στις 4 Ιουλίου του 1979. Εκτός από τις δεκάδες ταινίες που γύρισαν μαζί, από το 1964 έως το 1974 συνεργάσθηκαν σε θίασο που συνέστησαν οι δυο τους. Μία από τις πολλές θεατρικές επιτυχίες τους ήταν στο έργο του Μπέρναρ Σο «Ωραία μου κυρία».
Μετά την παρακμή του ελληνικού κινηματογράφου, η Αλίκη Βουγιουκλάκη επικέντρωσε τη δραστηριότητά της στο θέατρο, ενώ ασχολήθηκε και με την τηλεόραση. Μεγάλες θεατρικές επιτυχίες ήταν το «Καμπαρέ», «Εβίτα», «Ωραία μου κυρία», «Πέπσι», «Λυσιστράτη». Η θεατρική της παρουσία έκλεισε το 1996 με το έργο «Η Μελωδία της Ευτυχίας» των Ρότζερς και Χάμερσταϊν, στο ρόλο της Μαρίας. Λίγο αργότερα, οι γιατροί διέγνωσαν καρκίνο καλπάζουσας μορφής. Ο θάνατός της, μόλις τρεις μέρες μετά τα γενέθλιά της, στις 23 Ιουλίου 1996, βύθισε στο πένθος ολόκληρο τον ελληνισμό.
