Ουζερί του Τερζάκη

Οι Κρητικοί ζουν περισσότερο

Σταθερά υψηλό παρέμενε το προσδόκιμο ζωής στην Κρήτη τις περιόδους 1981-1991 και 1991-2001, συγκριτικά με άλλες περιοχές της Ελλάδας.
Σε όλη την Κρήτη, οι γυναίκες ζουν... περισσότερο ενώ στα Χανιά την περασμένη δεκαετία η θνησιμότητα επιβαρύνθηκε από νεοπλασματικές ασθένειες, βίαιους θανάτους και ασθένειες του αναπνευστικού.
Σε μία εικοσαετία (1981-2001), η μέση προσδοκώμενη ζωή στη γέννηση, για το σύνολο της χώρας, αυξήθηκε κατά 2,6 έτη για τους άνδρες (από 73,3 σε 75,9 έτη) και 3,1 έτη για τις γυναίκες (από 77,8 σε 80,9 έτη).
Αυτά είναι μερικά μόνο από τα συμπεράσματα της έρευνας των Μιχάλη Αγοραστάκη και Ζαχαρούλας Μίχου, ερευνητών στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Η συγκεκριμένη έρευνα, εξετάζει τη διακύμανση του προσδόκιμου ζωής τις δεκαετίες 1981-1991 και 1991-2001 στη χώρα μας ενώ η ανάλυση των συμβολών των αιτιών θανάτου στη μεταβολή του προσδόκιμου ζωής περιορίζεται στην μόνο για την περίοδο 1991-2001, καθώς -όπως επισημαίνουν οι δύο επιστήμονες- τα δεδομένα που αφορούν τις δηλώσεις των αιτιών θανάτου, γύρω από το 1981, είναι προβληματικά.

1981-1991
Τη δεκαετία 1981-1991 το μέσο προσδόκιμο ζωής των ανδρών στην Ελλάδα ήταν στα 73,3 έτη. Σημαντικά υψηλότερη τιμή την περίοδο αυτή καταγραφόταν στους νομούς Λασιθίου, Ηρακλείου και Ρεθύμνου που ξεπερνούσαν τον εθνικό μέσο όρο. Αντίθετα Ξάνθη και Ροδόπη ήταν οι δύο νομοί με το χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής στους άνδρες (68,35 και 69,89 έτη αντίστοιχα).
Αναφορικά με τις γυναίκες, το προσδόκιμο ζωής της δεκαετίας αυτής ανερχόταν στα 77,8 έτη με τα Χανιά την περίοδο αυτή να βρίσκονται οριακά κάτω από τον εθνικό μέσο όρο (77,71 έτη) ενώ οι δύο ανατολικοί νομοί της Κρήτης ήταν σημαντικά πάνω από τον εθνικό μέσο όρο με το Λασίθι μάλιστα να φτάνει τα 79,93 έτη. Ροδόπη και Ξάνθη βρίσκονται και πάλι με τις χημηλότερες τιμές.

1991-2001
Μια δεκαετία αργότερα, το προσδόκιμο ζωής των Ελλήνων ανδρών διαμορφώνεται στα 74,74, αυξημένο κατά 1,44 έτη. Ξάνθη και Ροδόπη παραμένουν σταθερά με τις χαμηλότερες τιμές, με το Λασίθι να παίρνει την... πρωτιά, ενώ και σε Ηράκλειο και Χανιά οι άνδρες έχουν προσδόκιμο ζωής μεγαλύτερο από τον εθνικό μέσο όρο.
Την ίδια περίοδο, οι γυναίκες ζούσαν και πάλι περισσότερο, με το προσδόκιμο να φτάνει τα 79,65 έτη. Για ακόμη μία φορά, στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης του προσδόκιμου εντοπίζουμε τη Ροδόπη και τη Ξάνθη με 76,38 και 77,37 έτη αντίστοιχα, ενώ σε επίπεδο Κρήτης, Λασίθι, Ρέθυμνο και Ηράκλειο έχουν σημαντικά υψηλότερο προσδόκιμο συγκριτικά με άλλες περιοχές της χώρας.

2001
Ο 21ος αιώνας ξεκινά στην Ελλάδα με προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες τα 75,9 έτη, με τους Λασιθιώτες να... μακροημερεύουν φτάνοντας τα 78,1 χρόνια ζωής ενώ γενικότερα στο σύνολο των νομών της Κρήτης καταγράφονται σύμφωνα με τους ερευνητές υψηλά προσδόκιμα ζωής.
Αντίστοιχα θετικά στοιχεία και για τον γυναικείο πληθυσμό του νησιού, καθώς την ώρα που το προσδόκιμο ζωής προσδιοριζόταν πανελλαδικά στα 78,69 έτη, οι Ρεθυμνιώτισσες ζούσαν κατά μέσο όρο 82,15 έτη. Αντίστοιχα υψηλά ποσοστά καταγράφονταν και σε Ηράκλειο - Ρέθυμνο.


ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ... ΥΠΟΘΕΣΗ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΗΤΑΣ

Τα γενικότερα συμπεράσματα της έρευνας διαπιστώνεται η πλεονεκτικότερη θέση της Κρήτης τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες, ενώ στον αντίποδα οι νομοί Ξάνθης και Ροδόπης καταλαμβάνουν συστηματικά τις τελευταίες θέσεις.

Όπως διαπιστώνουν οι ερευνητές, η διαφορά μεταξύ των προσδόκιμων ανδρών και γυναικών αυξάνεται ελαφρώς ανάμεσα στο 1981-1991 (περίπου μισό έτος) ενώ κατά το 1991-2001 σταθεροποιείται γύρω στα 5 έτη. Μάλιστα οι Ηρακλειώτισσες σημειώνουν συστηματικά τιμές υψηλότερες (στατιστικά σημαντικές) από τις αντίστοιχες τιμές της χώρας (1981, 1991, 2001).

Οσον αφορά τους άνδρες στην Κρήτη, οι νομοί Ηρακλείου και Λασιθίου σημειώνουν συστηματικά τιμές προσδόκιμων, υψηλότερες (στατιστικά σημαντικές) από τις αντίστοιχες τιμές της χώρας, των εκάστοτε ετών (1981, 1991, 2001).

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ

Οπως διαπιστώνουν οι δύο Ελληνες επιστήμονες, το προσδόκιμο ζωής στη χώρας μας τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες μετά το 2001 σημειώνει πολύ αργούς ρυθμούς αύξησης και τείνει προς στασιμότητα στις μέρες μας.

Σημειώνουν μάλιστα ότι είναι πολύ ενδιαφέρον, ίσως και αναγκαιότητα, να διερευνήσουμε τα αίτια της μικρής προόδου εξετάζοντας σε ποιο βαθμό οφείλονται στις συμβολές αφενός μεν των παρελθόντων πρότυπων θνησιμότητας και αφετέρου δε στην ανάδυση νέων ηλικιακών αλλά και ανά κύρια αιτία θανάτου προτύπων (κυρίως στις ενδιάμεσες ηλικιακές ομάδες) που ενδεχομένως μπορούν να συνδεθούν με την οικονομική και κοινωνική κρίση στη χώρα μας.
Παράγοντες θνησιμότητας στην Κρήτη

Αναζητώντας ειδικότερα τα στοιχεία για την Κρήτη μέσα από την έρευνα των δύο πανεπιστημιακών, απομονώσαμε ενδιαφέροντα στοιχεία και για τους τέσσερις νομούς του νησιού, τα οποία αφορούν τόσο την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής σε άνδρες και γυναίκες όσο και τους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά τη θνησιμότητα, όπως συγκεκριμένες ασθένειες.


ΧΑΝΙΑ

Αναφορικά με τα Χανιά, την περίοδο 1981-1991 διαπιστώνεται ότι το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες αυξήθηκε από 1,5 ? 2 έτη ενώ για τις γυναίκες από 2 έως 2,5. Την αμέσως επόμενη δεκαετία το προσδόκιμο ζωής των ανδρών στα Χανιά αυξήθηκε κατά λιγότερο από ένα έτος ενώ στις γυναίκες κατά 1-1,5 έτος.

Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, τη δεκαετία 81-91 η αύξηση του προσδόκιμου ζωής των ανδρών στα Χανιά οφείλεται σχεδόν ισόποσα τόσο στην πρόοδο που σημειώθηκε στη βρεφική και παιδική θνησιμότητα (ηλικίες κάτω των 14 ετών) όσο και στη μείωση των δεικτών θνησιμότητας στις ηλικίες άνω των 60 ετών.

Την περίοδο 1991-2001, το προσδόκιμο ζωής των ανδρών επιβαρύνεται λόγω της αύξησης των δεικτών θνησιμότητας στις ηλικίες 15-59 ετών αντισταθμίζοντας τα οφέλη που προκύπτουν από την πτώση των δεικτών στις βρεφικές - παιδικές ηλικίες και στις άνω των 60 ετών.

Όπως επισημαίνει η έρευνα, την περίοδο 1991 ? 2001 ο νομός Χανίων παρουσιάζει ενδιαφέρον καθώς οι αντίρροπες συμβολές (αρνητικές-αύξηση των δεικτών θνησιμότητας- όσον αφορά τα νεοπλάσματα, νοσήματα αναπνευστικού και βίαιους θανάτους) οδηγούν στη μικρή αύξηση του προσδόκιμου ανδρών.

Ο νομός μας κερδίζει έτη ζωής σε γυναίκες κατά κύριο λόγο από την μείωση της θνησιμότητας των νοσημάτων του κυκλοφορικού και τις λοιπές αιτίες ενώ η αύξηση δεικτών θνησιμότητας στις γυναίκες οφείλεται στα νοσήματα αναπνευστικού.

ΡΕΘΥΜΝΟ

Στο γειτονικό Ρέθυμνο, την περίοδο 1981 -1991 το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες αυξήθηκε κατά λιγότερο από ένα έτος ενώ στις γυναίκες πάνω από 2,5. Αξιοπρόσεκτο είναι ότι ενώ το Ρέθυμνο σημειώνει (μαζί με την Κόρινθο) τα μεγαλύτερα κέρδη ζωής στο προσδόκιμο των γυναικών, οι άνδρες κερδίζουν λιγότερο από ένα έτος. Τη δεκαετία 1991-2001 το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε κατά λιγότερο από ένα έτος τόσο στους άνδρες όσο και στις Γυναίκες.

Αναφορικά με τη θνησιμότητα, ενδιαφέροντα στοιχεία που αφορούν το Ρέθυμνο είναι η πρόοδος που σημειώθηκε τη δεκαετία 1991-2001, στη βρεφική και παιδική θνησιμότητα αλλά και η μείωση των δεικτών θνησιμότητας στις ηλικίες άνω των 60 ετών. Την ίδια περίοδο η αύξηση του προσδόκιμου ανδρών οφείλεται κατά το μεγαλύτερο μέρος στην πρόοδο που σημειώθηκε σε σχέση με το 1991 στη θνησιμότητα εξαιτίας νοσημάτων του κυκλοφορικού και των βίαιων θανάτων. Ωστόσο οι ερευνητές διακρίνουν την επιβάρυνση στο προσδόκιμο από την αύξηση των δεικτών της θνησιμότητας των νεοπλασμάτων και νοσημάτων του αναπνευστικού.

Όσον αφορά τις γυναίκες στο Ρέθυμνο, η μεταβολή του προσδόκιμου οφείλεται κυρίως στη μείωση των δεικτών θνησιμότητας των νοσημάτων του κυκλοφορικού.

Αρνητικοί παράγοντες επιρροής για τα κέρδη ετών ζωής είναι τα νεοπλάσματα, τα νοσήματα του αναπνευστικού και λοιπές αιτίες θανάτου.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ

Αναφορικά με τους ανατολικούς νομούς του νησιού, στο Ηράκλειο το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες αυξήθηκε από 1,5 ? 2 έτη τη δεκαετία 1981-1991 και για τις γυναίκες λιγότερο από 1 έτος. Την επόμενη δεκαετία το προσδόκιμο ζωής των ανδρών αυξήθηκε κατά λιγότερο από ένα έτος ενώ στις γυναίκες 1-1,5 έτος.

Τη δεκαετία 1981-1991 η αύξηση του προσδόκιμου ζωής στο Ηράκλειο οφείλεται σχεδόν ισόποσα τόσο στην πρόοδο που σημειώθηκε στη βρεφική και παιδική θνησιμότητα (ηλικίες κάτω των 14 ετών) όσο και στη μείωση των δεικτών θνησιμότητας στις ηλικίες άνω των 60 ετών

Την επόμενη δεκαετία οι ερευνητές παρατηρούν ότι η επιβάρυνση από τις ηλικίες 50-59 αντισταθμίζει τα οφέλη των υπολοίπων ηλικιών. Το Ηράκλειο κερδίζει έτη ζωής σε γυναίκες κατά κύριο λόγο από την μείωση της θνησιμότητας των νοσημάτων του κυκλοφορικού και τις λοιπές αιτίες.

Για το Λασίθι τέλος, την περίοδο 1981-1991 το προσδόκιμο ζωής για τους άνδρες αυξήθηκε λιγότερο από έτος ενώ για τις γυναίκες 1,5-2 έτη. Την επόμενη δεκαετία το προσδόκιμο των ανδρών αυξήθηκε κατά λιγότερο από ένα έτος ενώ στις γυναίκες κατά 1-1,5 έτος.

Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής των ανδρών οφείλεται κατά το μεγαλύτερο μέρος στην πρόοδο που σημειώθηκε σε σχέση με το 1991 στη θνησιμότητα των νοσημάτων του κυκλοφορικού και των βίαιων θανάτων. Ενώ αρνητική συμβολή καταγράφεται όσον αφορά στα νεοπλάσματα

Στις γυναίκες του Λασιθίου, η μεταβολή του προσδόκιμου οφείλεται κυρίως στη μείωση των δεικτών θνησιμότητας των νοσημάτων του κυκλοφορικού.





Χανιώτικα Νέα - prismanews.gr