Για την Κρητική Σχολή ζωγραφικής και τους μεγάλους δημιουργούς της θα μιλήσει τη Δευτέρα 4 Απριλίου και ώρα 8μ.μ, η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Νανώ Χατζιδάκη στο αμφιθέατρο του «Παγοποιείον» στη πλατεία του Αγίου Τίτου. Η ομιλία της κ. Νανώ Χατζιδάκη εντάσσεται στις εκδηλώσεις λόγου και μουσικής «Κρήτη: Ιστορία και Πολιτισμός» στις οποία περιλαμβάνονται 7 ομιλίες και 1 συναυλία που διοργανώνει το «Παγοποιείον»...
Η Κρήτη και η πρωτεύουσά της, ο Χάνδακας, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, γίνεται το σημαντικότερο κέντρο των καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων. Τα εργαστήρια των εικόνων κατά το β΄ μισό του 15ου και κατά τον 16ο αιώνα πολλαπλασιάζονται, και η τέχνη τους, που έχει αποκτήσει σταθερά χαρακτηριστικά «σχολής», γίνεται γρήγορα περίφημη και περιζήτητη όχι μόνον στην Ελλάδα, όπου ο Θεοφάνης προσκαλείται να διακοσμήσει τις μονές των Μετεώρων και του Αγίου Όρους, αλλά και σε όλον τον μεσογειακό κόσμο. Οι μεγάλοι κρητικοί ζωγράφοι του 15ου αιώνα, όπως ο Άγγελος και ο Ανδρέας Ρίτζος, συνεχίζουν τη μακρά παράδοση που διαμορφώνεται κυρίως κάτω από την επίδραση της τέχνης προσφύγων κωσταντινοπολιτών ζωγράφων που εγκαθίστανται στο νησί. Ταυτόχρονα δέχονται την ισχυρή επίδραση της δυτικής ζωγραφικής, που είναι γνωστή στη βενετοκρατούμενη Κρήτη από τα έργα ιταλών ζωγράφων που κοσμούσαν τις λατινικές εκκλησίες του Χάνδακα και τα αρχοντικά των ευγενών και η οποία διαδόθηκε με την ευρύτερη κυκλοφορία δυτικών χαλκογραφιών. Μέσα σε αυτό το διπολικό περιβάλλον διαμορφώνεται η αυθεντική καλλιτεχνική προσωπικότητα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου που γεννήθηκε το 1541 στο Χάνδακα και σύντομα έγινε γνωστός μαίστορας εικόνων έως ότου φύγει από το νησί για να εγκατασταθεί στη Βενετία το 1568. Η δραστηριότητα των κρητικών εργαστηρίων ανακόπτεται με την άλωση του Χάνδακα από τους τούρκους το 1669. Πολλοί ζωγράφοι εγκαθίστανται στα Ιόνια νησιά και στη Βενετία όπως ο Εμμανουήλ Τζάνες ο Μπουνιαλής και ο Θεόδωρος Πουλάκης, όπου συνεχίζουν την παράδοση των παλιότερων κρητικών εργαστηρίων, ενώ συχνά νεωτερίζουν με έργα που φέρουν έντονη τη σφραγίδα της δυτικής τέχνης.
ΝΑΝΩ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ
( βιογραφικό)
Γεννήθηκε στην Αθήνα. Κόρη του βυζαντινολόγου Μανόλη Χατζηδάκη (Ηράκλειο 1909- Αθήνα 1998). Aπόφοιτος του Ιστορικού- Αρχαιολογικού τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών (1967), έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιστορία της Βυζαντινής τέχνης στο Παρίσι (1967-1974) όπου εξεπόνησε τη διδακτορική της διατριβή κάτω από την εποπτεία του μεγάλου βυζαντινολόγου Andre Grabar και εργάστηκε ως συμβασιούχος ερευνητής στο C.N.R.S. (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών) της Γαλλίας. Αρχαιολόγος, επί δεκαετία στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας (1974-1984). Καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, (1977-2010). Καθηγήτρια (επισκέπτης) στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου (1998). Καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (2007-2008).
Οργάνωσε τις πρώτες εκθέσεις κρητικών εικόνων στο Βέλγιο -Charleroi το 1982 και στο Μουσείο Μπενάκη το 1983, συμμετείχε στην οργανωτική επιτροπή των μεγάλων εκθέσεων βυζαντινής τέχνης του Υπουργείου Πολιτισμού στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (1986- 1990). Το 1993 οργάνωσε την έκθεση με τίτλο Από το Χάνδακα στη Βενετία, Ελληνικές Εικόνες στην Ιταλία, 15ος-17ος αιώνας, στο Μουσείο Correr στη Βενετία, με το Ιδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού. Έχει συντάξει τους καταλόγους των παραπάνω εκθέσεων και έχει δημοσιεύσει σε αυτούς μεγάλο αριθμό άγνωστων έως τότε κρητικών εικόνων ( Εικόνες κρητικής σχολής, 15ος-16ος αιώνας, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 1983, Από το Χάνδακα στη Βενετία, Ελληνικές εικόνες στην Ιταλία, 15ος-16ος αιώνας, Ιδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού, Αθήνα 1993). Εχει γράψει τον Επιστημονικό Κατάλογο των Εικόνων της Συλλογής Βελιμέζη (Εικόνες της Συλλογής Βελιμέζη, εκδ. Μουσείον Μπενάκη, Αθήνα 1997), όπου εντόπισε ένα άγνωστο έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, και είναι επιστημονική υπεύθυνος για τις εκθέσεις των εικόνων της Συλλογής στα Μουσεία του εξωτερικού, υπό την αιγίδα του Μουσείου Μπενάκη.
Έχει γράψει βιβλία και άρθρα σε διεθνή περιοδικά για τα βυζαντινά ψηφιδωτά (Βυζαντινά Ψηφιδωτά, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1994) και για τις τοιχογραφίες και τα ψηφιδωτά του Οσίου Λουκά, (Les Peintures Murales de Hosios Loukas. Les chapelles occidentales, Preface Andre Grabar, Αθήνα 1982. Οσιος Λουκάς, εκδ. Μέλισσα, Αθήνα 1994), ενώ έχει δημοσιεύσει πολλές μελέτες σε επιστημονικά περιοδικά για το έργο των μεγάλων κρητικών ζωγράφων, όπως του Αγγέλου, του Γεωργίου Κλόντζα και του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Πρόσφατα έχει δημοσιεύσει πολλές κρητικές εικόνες στο βιβλίο, Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου, Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή Τέχνη (επιστ. επιμέλεια Κ. Σκαμπαβία και Ν. Χατζηδάκη), Ιδρυμα Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου, Αθήνα 2007
