Το πρόσφατο περιστατικό με τον 89χρονο που πυροβόλησε υπαλλήλους του ΕΦΚΑ και του Εφετείου, προβληματίζει.
Όχι μόνο ως (απαράδεκτο) γεγονός, αλλά και με την απήχηση που είχε.
Δυστυχώς, δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός. Αντίθετα, λειτουργεί ως ανησυχητικό σύμπτωμα μιας κοινωνίας που συσσωρεύει θυμό, απογοήτευση και αγανάκτηση. Σε επικίνδυνα επίπεδα. Όταν αυτά τα συναισθήματα δεν βρίσκουν διέξοδο μέσα από θεσμικές και πολιτισμένες διαδικασίες, μετατρέπονται σε βία. Πολλές φορές ανεξέλεγκτη. Κάποιες φορές με τραγική κατάληξη.
Η συνεχής πίεση της καθημερινότητας, τα οικονομικά αδιέξοδα και η αίσθηση αδικίας δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Όμως, η μετάβαση από τη δυσαρέσκεια στη βία, κάθε είδους, σηματοδοτεί ότι πλησιάζουμε σε ένα οριακό σημείο: Εκεί όπου ο νόμος του ισχυρού, ο νόμος της ζούγκλας, απειλεί να αντικαταστήσει την κοινωνική συνοχή και τον σεβασμό στους κανόνες.
Τα σημάδια είναι ήδη ορατά γύρω μας, καθημερινά.
Η συνεχής πίεση της καθημερινότητας, τα οικονομικά αδιέξοδα και η αίσθηση αδικίας δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Όμως, η μετάβαση από τη δυσαρέσκεια στη βία, κάθε είδους, σηματοδοτεί ότι πλησιάζουμε σε ένα οριακό σημείο: Εκεί όπου ο νόμος του ισχυρού, ο νόμος της ζούγκλας, απειλεί να αντικαταστήσει την κοινωνική συνοχή και τον σεβασμό στους κανόνες.
Τα σημάδια είναι ήδη ορατά γύρω μας, καθημερινά.
Στους δρόμους, μικρές αφορμές όπως η προτεραιότητα ή μια θέση πάρκινγκ, αρκούν για να ξεσπάσουν καυγάδες, συχνά με απρόβλεπτη κατάληξη.
Στα κοινωνικά δίκτυα, ο δημόσιος λόγος έχει γίνει πιο επιθετικός, με απρεπή σχόλια και προσωπικές επιθέσεις που θεωρούνται σχεδόν φυσιολογικές. Και όχι μόνο από fake profil.
Στα σχολεία, οι επιθέσεις τείνουν να γίνουν ρουτίνα και να περνάνε "στα ψιλά", να μην προκαλούν πλέον καμιά εντύπωση.
Ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας μοιάζει διαρκώς έτοιμο για σύγκρουση. Και το πιο ανησυχητικό δεν είναι μόνο η ένταση των αντιδράσεων, ούτε η ευκολία με την οποία αυτές πυροδοτούνται για ασήμαντες αφορμές. Αλλά το "καλά του έκανε". Ο κίνδυνος η ηρωοποίηση των πρωταγωνιστών τέτοιων καταστάσεων να οδηγήσει σε πρόθυμους μιμητές, είναι εδώ.
Αν δεν υπάρξει επίμονη, οργανωμένη και συνειδητή προσπάθεια αποκλιμάκωσης, σε κάθε επίπεδο, ατομικό και συλλογικό, ο κίνδυνος να γενικευτούν τέτοια φαινόμενα είναι πιο υπαρκτός από ποτέ.
Πριν φτάσουμε να λειτουργούμε με όρους σύγκρουσης ως κανόνα, μακάρι να επέλθει η επαναφορά στην ψυχραιμία. Στη συζήτηση και στον σεβασμό. Η απόσταση μεταξύ της, δικαιολογημένης αρκετές φορές, αγανάκτησης μέχρι την ανεξέλεγκτη βία, είναι μικρή. Και είμαστε κοντά. Δυστυχώς.
