Xalkiadakis

Ο βενετο-κρητικός Γκρέκο και η φασιστική διανόηση


Μία εξαιρετικά επίκαιρη εκδήλωση για τον Ελληνικό πολιτισμό, τον μεγάλο Δομήνικο Θεοτοκόπουλο και την πολιτική συγκυρία, διοργανώνει το «Κιβώτιο Πολιτισμού», (http://kivotiopolitismou.blogspot.gr/) με θέμα «Ο βενετο-κρητικός Γκρέκο και η φασιστική διανόηση», στο Πολύκεντρο Νεολαίας, την Τετάρτη, 17 Μαΐου στις 8 το βράδυ με ομιλητή τον Επίκουρο Καθηγητή Ιστορίας της Τέχνης του Πανεπιστημίου Κρήτης, Παναγιώτη Ιωάννου.

Το έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, από τα τέλη του 19ου αιώνα που κεντρίζει ξανά το ενδιαφέρον, έχει τύχει πολλών ερμηνευτικών, ιστορικών και μη, προσεγγίσεων και έχει δοκιμάσει όχι μόνον την αντοχή και την καταλληλότητα ετικετών υφολογικού χαρακτήρα, αλλά και τις ίδιες τις δυνατότητες, τους περιορισμούς ακόμα και τη φαντασία των ιστορικών της τέχνης και όχι μόνον.

Σε περιόδους κρίσης, όπως ήταν εκείνη του Μεσοπολέμου, στη φιγούρα του Θεοτοκόπουλου προβλήθηκαν ιδεολογικά φορτισμένες εικόνες που έμελλαν να αλλοιώσουν για μεγάλο διάστημα το ιστορικό και καλλιτεχνικό του πρόσωπο. Στην περίπτωση της φασιστικής Ιταλίας, η εικόνα του «βενετο-κρητικού Γκρέκο» εργαλειοποιείται, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες του Καθεστώτος, ενώ στη συνέχεια χρησιμοποιείται εξίσου ανεξέλεγκτα για τις ανάγκες του εμπορίου.

Το εν λόγω θέμα είναι μείζον ζήτημα Δημοκρατίας τόσο της Τέχνης όσο και της Πολιτικής με αφετηρία έναν από τους μεγαλύτερους πνευματικούς δημιουργούς της Ανθρωπότητας, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, ο οποίος σε εξαιρετικά επώδυνες συνθήκες, όπως ήταν αυτές τις Αντιμεταρρύθμισης με την θρησκευτική μισαλλοδοξία και τον πολύπλευρο φανατισμό που επικράτησε, ο ίδιος, αντιστάθηκε με το γραπτό του έργο και υπερασπίστηκε την Φιλοσοφία και την Δημοκρατία, τις οποίες συνέδεσε με την Τέχνη και τον Πολιτισμό.

Ταυτόχρονα όμως η επικαιρότητα της ανάλυσης πάνω στις παραχαράξεις του έργου του Γκρέκο, που θα πραγματοποιήσει ο κορυφαίος από τη νέα γενιά των Ελλήνων επιστημόνων στο πεδίο των Ανθρωπιστικών Επιστημών, Παναγιώτης Ιωάννου, -ο οποίος ήδη έχει τύχει της διεθνούς αναγνώρισης-, έχει να κάνει και με το παρόν, διότι στοιχεία παραχάραξης σε έργα μεγάλων δημιουργών, όπως του Θεοτοκόπουλου επαναλαμβάνονται μέσα στην σημερινή πολύπλευρη πολιτισμική κρίση με διάφορα προσωπεία.

Η άνοδος της ακροδεξιάς και του φασισμού στην Ευρώπη έθετε και θέτει στην ημερήσια διάταξη την παραμόρφωση συμβόλων και εννοιών για να επιβάλλει τον ολοκληρωτισμό της. Μετά την παραμόρφωση αυτή αναλαμβάνει η αγορά με βάση το κέρδος των «εμπόρων» να «κυκλοφορήσει» με το αζημίωτο τα παραμορφωμένα έργα τέχνης.











Σύντομο βιογραφικό.



Διδάσκων ιστορίας της τέχνης στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης και συνεργάτης ερευνητής στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας. Έχει εκδώσει τα βιβλία: Belisario Corenzio. Η ζωή και το έργο του (Ελληνικό Ινστιτούτο Βενετίας – Π.Ε.Κ., 2011) και Λεονάρντο ντα Βίντσι / Λεόν Μπαττίστα Αλμπέρτι / Αντρέα Πότσο, Διά την ζωγραφίαν. Οι πρώτες μεταφράσεις κειμένων τέχνης από τον Παναγιώτη Δοξαρά (Π.Ε.Κ / Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, 2016 – Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών). Το 2014 έλαβε από τη Società Dante Aligheri το «Diploma di benemerenza, medaglia d'oro» για τη συμβολή στη μελέτη της ιταλικής τέχνης της Αναγέννησης και του Μπαρόκ.